INRE2HH08 - Innréttingar

Lýsing

Í áfanganum læra nemendur um smíði innréttinga og innihurða með áherslu á spónlagningu, yfirborðsmeðferð og vélavinnslu plötuefnis. Lögð er áhersla á grunnatriði spónlagningar eins og plötu- og spónlagningarefni, áhöld, tæki, spónskurð, mynstrun og spónlímingu. Teknar eru fyrir samsetningar á plötuefni, smíðisfestingar, smíðistengi og uppsetning á innréttingum. Gerð er grein fyrir iðnaðarframleiðslu á innréttingum og innihurðum og mikilvægi þess að staðla vinnuferli og gerð, stærð og lögun framleiðsluvöru. Kennslan er aðallega verkleg og byggist á spónlagningu og plötusmíði þar sem nemendur fá þjálfun í að smíða skápa og innihurðir. Áfanginn er sameiginlegur með húsasmiðum og húsgagnasmiðum. Efnisatriði/kjarnahugtök: Naglfastar innréttingar, eldhúsinnréttingar, fataskápar, viðarspónn, spónlagning, spónskurður, spónlíming, spónaplötur, krossviður, trétrefja eða MDF-plötur, harðplast, gler, skrúfur, hefti, smíðistengi, lamir, dílun, límfelling, fals og nót, skúffa, ganglisti, hillur, borðplata, ljósakappi, frágangslisti, nót og fjöður, töppun, flögusamsetning, hornasamsetning, geirpungssamsetning, rammasamsetning, yfirfelldar lamir, innfelldar lamir, utanáliggjandi lamir, plötusög, kantlímingarvél, spónsax, spónlímingarvél, spónlagningarpressa, slípivélar, lökkunarbúnaður, málningarbúnaður, lakk, málning, skapalón, vinnsluhraði, sökkull, skápabrautir, ÍST 22:1971 Eldhúsinnréttingar.

Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:

• smíði innréttinga
• framleiðsluferli innréttinga
• notkun efna til framleiðslu innréttinga
• öryggisreglum og öryggisbúnaði við framleiðslu innréttinga
• efnum sem notuð eru til smíði innréttinga og innihurða
• viðarspæni og plastefnum sem notuð eru til spónlagningar
• plötuefni og límtré sem notað er í innréttingar og innihurðir
• framleiðslu málaðra innréttinga úr MDF-plötum
• notkun glers, málma og dúka í smíði innréttinga og innihurða
• verkfærum og tækjum sem notuð eru í innréttinga- og innihurðasmíði
• öryggisreglum og öryggisbúnaði viðkomandi áhalda og véla
• helstu samsetningaraðferðum á innréttingum og innihurðum
• mismunandi lími og límhörðnunarkerfum fyrir spónlagningu
• öryggisreglum og öryggisbúnaði sem snertir lím og meðferð þess
• mismunandi yfirborðsmeðferð á innréttingum og innihurðum
• helstu aðferðum til að yfirborðsmeðhöndla spónlagt plötuefni
• helstu aðferðum til að þurrka lakk og málningu á verkstæðum
• helstu gerðum skáphurða
• mismunandi gerðum innihurða

Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:

• smíða, setja upp og meðhöndla innréttingar
• slípa og yfirborðsmeðhöndla spónlagða hluti í höndum og vélum
• staðsetja og taka úr fyrir lömum og skrám með tækjum og vélum
• nota vélar og verkfæri til innréttingasmíða
• smíða innréttingar og innihurðir og setja upp
• smíða innréttingar og skápa ásamt sökklum úr plötuefni og límtré
• smíða skáphurðir úr mismunandi efnum
• smíða og setja upp skúffur og aðra fylgihluti í innréttingar og skápa
• smíða spjaldahurðir

Nemandi skal geta hagnýtt þá þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:

• skipuleggja framleiðsluferli
• velja viðeigandi smíðisfestingar og fylgihluti
• velja sérhæfðar trésmíðavélar til plötuvinnslu og spónlagningar
• reikna vinnsluhraða m.m. á grundvelli upplýsinga um einstakar vélar
• velja áhöld og rafmagnshandverkfæri til samsetninga og spónskurðar
• velja skurðarverkfæri og skurðarhorn með hliðsjón af efni og verkefni
• öðlast innsýn í uppbyggingu, notkun og fyrirbyggjandi viðhald vökva-, loft- og tölvustýrðra trésmíðavéla
• velja viðeigandi efnissamsetningar og smíðisfestingar
• velja límáburðartæki, þvingur og pressur fyrir kant- og spónlímingu
• velja slípi- og lökkunarkerfi fyrir spónlagt plötuefni
• velja slípi- og málningarkerfi fyrir innréttingar úr MDF-plötum
• fara eftir öryggisreglum og nota öryggisbúnað við yfirborðsmeðferð
• vinna í samræmi við viðurkenndar öryggisreglur og öryggisbúnað

Grunnþættir menntunar

Í húsasmíði eru grunnþættir menntunar órjúfanlegur hluti af verklegu og bóklegu námi. Undirstaða faglegra vinnubragða er fjölþætt læsi, þar sem reynir á tæknilæsi á byggingauppdrætti, talnalæsi við efnistöku og gagnrýnið upplýsingalæsi. Námið hvetur til sjálfbærni með áherslu á umhverfisvitund, lágmörkun efnissóunar og skynsamlega nýtingu auðlinda. Jafnframt er heilbrigði og velferð í forgrunni í gegnum virka vinnuvernd, áherslu á rétta líkamsbeitingu og sterka öryggismenningu. Á verkstæðinu er unnið í anda lýðræðis, mannréttinda og jafnréttis; nemendur temja sér samvinnu, bera ábyrgð á eigin vinnubrögðum og taka þátt í jákvæðri vinnustaðamenningu þar sem öll fá jöfn tækifæri á eigin forsendum. Loks er húsasmíðin sjálf rík af sköpun, þar sem nemendur sameina handverk og skapandi lausnaleit til að takast á við krefjandi útfærslur, reisa mannvirki og efla um leið eigin fagmennsku.

• Læsi: Lögð er áhersla á læsi í víðum skilningi, þar sem nemendur þjálfast í að lesa úr og túlka teikningar, reikna út efnisnotkun, skilja verklýsingar og setja sig inn í lög og byggingarreglugerðir.
• Sjálfbærni: Nám og starfshættir mótast af umhverfisvitund og skynsamlegri nýtingu auðlinda. Nemendur þjálfast markvisst í að lágmarka efnissóun, flokka byggingarúrgang og skilja vistspor mannvirkjagerðar.
• Heilbrigði og velferð: Öryggi og vinnuvernd eru í forgrunni á vinnusvæði. Stuðlað er að vellíðan og líkamlegu heilbrigði með áherslu á rétta líkamsbeitingu við smíðar, örugga vélanotkun og samvinnu.
• Lýðræði og mannréttindi: Skólabragurinn byggist á samvinnu á verkstæðinu þar sem borin er virðing fyrir manngildi og skoðunum hvers og eins. Nemendur eru hvattir til að bera sjálfstæða ábyrgð á eigin námi og vinnubrögðum.
• Jafnrétti: Öllum nemendum eru sköpuð jöfn tækifæri til að rækta hæfileika sína og færni. Markvisst er unnið að því að opna augu nemenda fyrir kynskiptum vinnumarkaði í iðngreinum og stuðlað að jafnræði á vinnustað.
• Sköpun: Verkleg kennsla krefst stöðugrar gagnrýninnar hugsunar og skapandi lausnaleitar við raunhæf verkefni, allt frá hönnun og teikningu til tré- og mótasmíði. Hvatt er til frumkvæðis og litið á mistök sem dýrmæt tækifæri til að auka fagþekkingu.