HÚSA3ÞÚ09 - Timburhús 2 - Þakvirki, útveggjaklæðningar

Lýsing

Í áfanganum er kennd smíði. Meðal þess sem tekið er fyrir er útfærsla einstakra byggingarhluta, efnisval, staðsetning á stoðum, bitum og sperrum auk umfjöllunar um þakkvisti og frágang í kringum þakop. Áfanginn er verklegur þar sem nemendur fá þjálfun í almennum verkþáttum húsasmíða eins og meðferð áhalda og tækja, notkun smíðisfestinga, yfirborðsmeðferð, öryggis- og gæðamálum m.m. Áfanginn er á námsbraut í húsasmíði og lögð er áhersla á sjálfstæð og skipulögð vinnubrögð ásamt hæfni til að vinna með öðrum í hóp.

Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:

• uppbyggingu berandi timburveggja
• uppbyggingu þakvirkis úr timbri
• yfirborðsmeðferð smíðaviðar
• stífingum á grindarveggjum, staðsetningu stoða og festinga
• frágangi á sperrum við sperrufót og mæni
• stífingum á sperrum og vexlun í kringum þakop
• mismunandi útfærslum á þakköntum og reglum um loftun
• algengustu efnum og festingum í þakklæðningar
• algengustu útfærslum á loftræstum timburklæðningum á útveggi
• uppsetningu á vindvörn og klæðningagrind og reglum um loftun þakvirkis
• skörun og neglingu borðaklæðninga
• frágangi á borðaklæðningum í kringum veggop og á hornum og brúnum
• uppsetningu lagnagrindar, afréttingu og frágang hennar
• hvernig á að smíða og setja upp verkpalla og fallvarnir
• uppbyggingu og uppsetningu loftræstra útveggjaklæðninga
• eiginleikum og notkunarsviði algengra burðar- og klæðningakerfa
• mismunandi festingakerfum og afréttingu þeirra
• áhöldum og tækjum sem notuð eru við uppsetningu þakvirkja og klæðningar

Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:

• smíða þakvirki með hliðsjón af kröfum um styrkleika, einangrun og eldvarnir
• greina algengar útfærslur þakvirkis, bæði fríberandi sperra og kraftsperra
• greina helstu aðferðir og efni til að verja tré gegn fúa og veðrun
• ganga frá þakgluggum og kvistum
• velja áhöld og tæki til uppsetningar á grind og klæðningu
• klæða og velja heppileg verkfæri

Nemandi skal geta hagnýtt þá þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:

• smíða þakvirki úr timbri og klæða með algengustu efnum
• smíða þakvirki og klæða í samræmi við kröfur um styrkleika, einangrun og eldvarnir
• klæða útveggi með liggjandi og standandi (timbur)útveggjaklæðningu
• klæða útveggi með borðaklæðningu í samræmi við kröfur um styrkleika, einangrun og eldvarnir
• einangra og klæða loft innanhúss
• koma einangrun fyrir og ganga frá rakavarnarlagi

Grunnþættir menntunar

Í húsasmíði eru grunnþættir menntunar órjúfanlegur hluti af verklegu og bóklegu námi. Undirstaða faglegra vinnubragða er fjölþætt læsi, þar sem reynir á tæknilæsi á byggingauppdrætti, talnalæsi við efnistöku og gagnrýnið upplýsingalæsi. Námið hvetur til sjálfbærni með áherslu á umhverfisvitund, lágmörkun efnissóunar og skynsamlega nýtingu auðlinda. Jafnframt er heilbrigði og velferð í forgrunni í gegnum virka vinnuvernd, áherslu á rétta líkamsbeitingu og sterka öryggismenningu. Á verkstæðinu er unnið í anda lýðræðis, mannréttinda og jafnréttis; nemendur temja sér samvinnu, bera ábyrgð á eigin vinnubrögðum og taka þátt í jákvæðri vinnustaðamenningu þar sem öll fá jöfn tækifæri á eigin forsendum. Loks er húsasmíðin sjálf rík af sköpun, þar sem nemendur sameina handverk og skapandi lausnaleit til að takast á við krefjandi útfærslur, reisa mannvirki og efla um leið eigin fagmennsku.

• Læsi: Lögð er áhersla á læsi í víðum skilningi, þar sem nemendur þjálfast í að lesa úr og túlka teikningar, reikna út efnisnotkun, skilja verklýsingar og setja sig inn í lög og byggingarreglugerðir.
• Sjálfbærni: Nám og starfshættir mótast af umhverfisvitund og skynsamlegri nýtingu auðlinda. Nemendur þjálfast markvisst í að lágmarka efnissóun, flokka byggingarúrgang og skilja vistspor mannvirkjagerðar.
• Heilbrigði og velferð: Öryggi og vinnuvernd eru í forgrunni á vinnusvæði. Stuðlað er að vellíðan og líkamlegu heilbrigði með áherslu á rétta líkamsbeitingu við smíðar, örugga vélanotkun og samvinnu.
• Lýðræði og mannréttindi: Skólabragurinn byggist á samvinnu á verkstæðinu þar sem borin er virðing fyrir manngildi og skoðunum hvers og eins. Nemendur eru hvattir til að bera sjálfstæða ábyrgð á eigin námi og vinnubrögðum.
• Jafnrétti: Öllum nemendum eru sköpuð jöfn tækifæri til að rækta hæfileika sína og færni. Markvisst er unnið að því að opna augu nemenda fyrir kynskiptum vinnumarkaði í iðngreinum og stuðlað að jafnræði á vinnustað.
• Sköpun: Verkleg kennsla krefst stöðugrar gagnrýninnar hugsunar og skapandi lausnaleitar við raunhæf verkefni, allt frá hönnun og teikningu til tré- og mótasmíði. Hvatt er til frumkvæðis og litið á mistök sem dýrmæt tækifæri til að auka fagþekkingu.