Lýsing
Í áfanganum kynnast nemendur aðferðum og vinnubrögðum sem nýtast eiga þeim í námi. Vinnubrögð við ritsmíðar, rannsóknir og heimildavinnu eru kennd og þjálfuð. Tjáning í víðum skilningi og aðferðir sem miða að því að þjálfa nemendur í gagnrýninni hugsun og miðlun hennar eru markvisst notaðar. Nemendur eru þjálfaðir í upplestri, framsögn og leikrænni tjáningu. Þá er farið er í helstu þætti námstækni.
Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:
- helstu reglum við ritgerðasmíð, rannsóknir og heimildavinnu
- helstu einkennum tungumálsins við flutning efnis
- mikilvægi skipulags og tímastjórnunar í námi
- lestrar- og glósutækni
Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:
- ganga frá heimildaritgerðum og hvers kyns texta
- nýta sér uppbyggilega gagnrýni annarra til betrumbóta
- tjá sig munnlega og skriflega með markvissum og skýrum hætti
- beita aðferðum námstækni í námi sínu
Nemandi skal geta hagnýtt þá almennu þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:
- skrifa vel uppbyggðan texta og beita málinu á viðeigandi hátt við mismunandi aðstæður í ræðu og riti
- beita blæbrigðaríku máli við flutning á ýmiss konar efni
- taka virkan þátt í málefnalegum umræðum, tjá rökstudda afstöðu og útskýra sjónarmið
- virða ólík sjónarmið og skoðanir annarra
- skipuleggja nám sitt og nýta þá námstækni sem við á
Grunnþættir menntunar
Þessi áfangi snertir grunnþætti menntunar með óvenju heildstæðum hætti, enda er hann hannaður til að styrkja almenna námsfærni og borgaravitund nemenda.
Læsi í víðum skilningi er kjarni áfangans – nemendur þjálfast í ritmálslæsi með heimildaritgerðum, í munnlegu læsi með átta ræðum og kynningum, í upplýsingalæsi með heimildaleit og mati á heimildum (þ.m.t. Wikipedia og Turnitin), og í miðlalæsi með kvikmyndagagnrýni, hlaðvarpsvinnu og umfjöllun um gervigreind. Þeir læra að tjá sig á skýran, blæbrigðaríkan og rökstuddan hátt í ræðu og riti – einmitt það meginmarkmið læsis að nemendur séu virkir þátttakendur í að skapa eigin merkingu og bregðast skapandi við því sem þeir lesa.
Lýðræði og mannréttindi eru fléttuð inn í áfangann með áherslunni á gagnrýna hugsun, málefnalegar umræður og virðingu fyrir ólíkum sjónarmiðum. Sérstaklega kemur þetta fram í verkefninu „með og móti" þar sem nemendur þurfa að setja sig í spor annarra, tjá rökstudda afstöðu og útskýra sjónarmið. Þetta er undirstaða lýðræðislegs hugsunarháttar og þeirrar færni að taka þátt í opnum samfélagsumræðum með virðingu. Áhersla á heimildanotkun og varnir gegn ritstuldi (Turnitin) styður jafnframt við siðferðislega ábyrgð og virðingu fyrir hugverkum annarra.
Sköpun birtist í þeirri fjölbreyttu framsetningu sem áfanginn býður upp á – ræður um valin efni, kvikmyndagagnrýni, hlaðvarp, veggspjaldagerð, Padlet-kynningar og umfjöllun um gervigreind. Nemendur fá rými til að móta eigin framsetningu og prófa sig áfram með ólíka miðla, sem styður sköpunarferlið og hagnýta hugsun. Áhersla á að nýta uppbyggilega gagnrýni annarra til betrumbóta styður sköpun sem ítrekað ferli.
Heilbrigði og velferð koma inn í gegnum áherslu á námstækni, skipulag og tímastjórnun – grunnur að andlegri vellíðan í námi. Nemendur læra að setja sér markmið, búa til áætlanir og beita aðferðum sem draga úr álagi í krefjandi námsaðstæðum. Það að þora að standa upp og halda ræður byggir einnig undir jákvæða sjálfsmynd og sjálfstraust, sem eru lykilþættir andlegs heilbrigðis.
Jafnrétti er stutt með því að allir nemendur fá jöfn tækifæri til að þjálfa þessa grunnfærni, óháð bakgrunni eða fyrri reynslu, og með áherslu á virðingu fyrir ólíkum skoðunum og sjónarmiðum.
Sjálfbærni kemur óbeint inn í gegnum efnisval í ræðum og verkefnum þar sem nemendur eru frjálsir að taka fyrir samfélags- og umhverfismál sem þá varðar.