TRÉS1HV08 - Trésmíði og handavinna

Lýsing

Í áfanganum eru kennd grunnatriði trésmíða með áherslu á þekkingu og færni. Farið er yfir eðliseiginleika viðar. Unnið með mismunandi trésamsetningar og notkunarmöguleika timburs. Nemendur læra að nota hefilbekki með áherslu á góða vinnuaðstöðu. Unnið er með helstu handverkfæri ásamt kynningu á loft og rafmagnshandverkfærum. Kennslan byggist að hluta á fyrirlestrum þar sem kennari útskýrir grunnatriði fyrir nemendum en stærsti hlutinn eru fjölbreytileg smíðaverkefni sem byggja á markmiðum áfangans.

Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:

• umgengni og notkun rafmagnshandverkfæra og öðrum handverkfærum
• öryggisþáttum og viðhaldi rafmagnshandverkfæra
• vinnuaðstöðu og vinnumhverfi
• algengasta smíðavið og smíðisfestingum
• helstu eðliseiginleikum viðar og þurrkun timburs
• flokkun og merkingum timburs eftir styrk og útliti
• smíðisfestingum sem notaðar eru í trésmíði
• meðferð, notkunarsviðum og virkni einstakra handverkfæra
• uppbyggingu og notkun helstu rafmagnshandverkfæra
• áhöldum til mælinga og uppmerkinga
• mismunandi gerðum hverfisteina, smergela og brýna
• öryggisreglum einstakra hand- og rafmagnshandverkfæra
• einstökum samsetningum og notkunarsviði þeirra
• þvingum og vinnuaðferðum við samsetningar í trésmíði
• algengustu gerðum og notkunarsviðum viðarlíms
• nöglum og skrúfum og notkun þeirra í trésmíði
• öryggisreglum fyrir meðferð og notkun einstakra límtegunda
• helstu lofthandverkfærum sem notuð eru í trésmíði
• öryggisreglum og öryggisbúnaði við notkun loftverkfæra
• uppbyggingu og notkunarsviðum helstu lofthandverkfæra
• stillingum og fyrirbyggjandi viðhaldi lofthandverkfæra
• virkni og fyrirbyggjandi viðhaldi á mismunandi loftpressum

Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:

• nota áhöld til mælinga og uppmerkinga
• nota mismunandi tegundir verkfæra
• nota algengustu hand- og rafmagnshandverkfæri
• leggja á og brýna algengustu handverkfæri
• nota helstu trésamsetningar við einfalda trésmíði
• lesa merkingar og flokka efni með tilliti til útlits og styrks

Nemandi skal geta hagnýtt þá þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:

• aðlaga sig að mismunandi vinnuumhverfi
• velja smíðavið fyrir einstök verkefni og rökstyðja valið
• flokka timbur með hliðsjón af leiðbeiningum
• beita vinnuskipulagi í trésmíði og fylgja aðgerðalista við vinnu
• ganga úr skugga um gæði smíðishluta fyrir samsetningu
• nota þvingur markvisst til að fá smíðishlut réttan í límingu
• mæla og taka úr fyrir smíðisfestingum og setja endanlega upp

Grunnþættir menntunar

Í húsasmíði eru grunnþættir menntunar órjúfanlegur hluti af verklegu og bóklegu námi. Undirstaða faglegra vinnubragða er fjölþætt læsi, þar sem reynir á tæknilæsi á byggingauppdrætti, talnalæsi við efnistöku og gagnrýnið upplýsingalæsi. Námið hvetur til sjálfbærni með áherslu á umhverfisvitund, lágmörkun efnissóunar og skynsamlega nýtingu auðlinda. Jafnframt er heilbrigði og velferð í forgrunni í gegnum virka vinnuvernd, áherslu á rétta líkamsbeitingu og sterka öryggismenningu. Á verkstæðinu er unnið í anda lýðræðis, mannréttinda og jafnréttis; nemendur temja sér samvinnu, bera ábyrgð á eigin vinnubrögðum og taka þátt í jákvæðri vinnustaðamenningu þar sem öll fá jöfn tækifæri á eigin forsendum. Loks er húsasmíðin sjálf rík af sköpun, þar sem nemendur sameina handverk og skapandi lausnaleit til að takast á við krefjandi útfærslur, reisa mannvirki og efla um leið eigin fagmennsku.

• Læsi: Lögð er áhersla á læsi í víðum skilningi, þar sem nemendur þjálfast í að lesa úr og túlka teikningar, reikna út efnisnotkun, skilja verklýsingar og setja sig inn í lög og byggingarreglugerðir.
• Sjálfbærni: Nám og starfshættir mótast af umhverfisvitund og skynsamlegri nýtingu auðlinda. Nemendur þjálfast markvisst í að lágmarka efnissóun, flokka byggingarúrgang og skilja vistspor mannvirkjagerðar.
• Heilbrigði og velferð: Öryggi og vinnuvernd eru í forgrunni á vinnusvæði. Stuðlað er að vellíðan og líkamlegu heilbrigði með áherslu á rétta líkamsbeitingu við smíðar, örugga vélanotkun og samvinnu.
• Lýðræði og mannréttindi: Skólabragurinn byggist á samvinnu á verkstæðinu þar sem borin er virðing fyrir manngildi og skoðunum hvers og eins. Nemendur eru hvattir til að bera sjálfstæða ábyrgð á eigin námi og vinnubrögðum.
• Jafnrétti: Öllum nemendum eru sköpuð jöfn tækifæri til að rækta hæfileika sína og færni. Markvisst er unnið að því að opna augu nemenda fyrir kynskiptum vinnumarkaði í iðngreinum og stuðlað að jafnræði á vinnustað.
• Sköpun: Verkleg kennsla krefst stöðugrar gagnrýninnar hugsunar og skapandi lausnaleitar við raunhæf verkefni, allt frá hönnun og teikningu til tré- og mótasmíði. Hvatt er til frumkvæðis og litið á mistök sem dýrmæt tækifæri til að auka fagþekkingu.