FÉLA3KS05 - Félagsfræði - Kenningar og samfélag

Undanfari : FÉLA2ES05
Í boði : Alltaf

Lýsing

Áfanginn byggir á grunnþekkingu nemenda í félagsfræði og veitir dýpri skilning á helstu kenningum greinarinnar: samvirknikenningum, átakakenningum og samskiptakenningum. Nemendur læra að tengja kenningarnar við samfélagsleg fyrirbæri og öðlast félagslegt innsæi til að greina tengsl persónulegra vandamála og samfélagslegra mynstra.
Lögð er áhersla á að greina hlutverk stofnana, félagslega lagskiptingu og hnattræn tengsl í samfélaginu. Nemendur beita félagsfræðilegri hugsun á raunverulegar aðstæður og dægurmenningu með það að markmiði efla gagnrýna hugsun og þróa lausnir við samfélagslegum áskorunum.

Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:

  • grunnatriðum félagsfræðinnar og hvernig félagsfræðileg hugsun hjálpar til við að skilja samfélagið
  • helstu kenningum félagsfræðinnar: samvirknikenningum, átakakenningum og samskiptakenningum
  • mikilvægi félagslegs innsæis t.d. eins og það er skilgreint af Charles Wright Mills
  • áhrifum félagslegra staðreynda, t.d. eins og Durkheim sýndi í rannsóknum sínum á sjálfsvígum
  • þróun félagsfræðinnar sem vísindagreinar og áhrifum samfélagslegra breytinga, t.d. iðnvæðingar og tæknibreytinga.
  • félagslegri lagskiptingu og mismunun, bæði á Íslandi og í alþjóðlegu samhengi
  • hnattrænni hugsun og hvernig samfélög tengjast á alþjóðlegum vettvangi
  • sjálfsmynd og sjálfstrausti í tengslum við félagslegt samhengi
  • kynhlutverkum og áhrifum þeirra á einstaklinga og samfélög
  • notkun félagsfræðilegra kenninga til að greina kvikmyndir og sjónvarpsþætti

Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:

  • nota félagsfræðilegar kenningar til að greina samfélagsleg fyrirbæri
  • skilgreina og útskýra helstu hugtök félagsfræðinnar og tengja þau við raunveruleg dæmi
  • greina og skýra félagslegar staðreyndir og hvernig þær tengjast daglegu lífi
  • nota rannsóknaraðferðir félagsfræðinnar, bæði míkró- og makró-nálganir, til að skoða félagsleg fyrirbæri
  • greina hvernig sjálfsmynd og sjálfstraust mótast í gegnum samskipti og félagslegar aðstæður
  • greina áhrif kynhlutverka og staðalmynda í daglegu lífi og fjölmiðlum
  • skilja og útskýra hvernig hnattræn hugsun hefur áhrif á menningu, efnahag og samskipti á milli landa
  • nota félagsfræðilega kenninga eins og átakakenningar til að greina ójöfnuð og átök í kvikmyndum eða raunverulegum aðstæðum
  • útskýra hvernig samskipti móta félagslegar reglur og viðmið í mismunandi menningarheimum

Nemandi skal geta hagnýtt þá þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:

  • nota félagsfræðilegt innsæi til að greina tengsl persónulegra vandamála og samfélagslegra þátta
  • skilja og útskýra hvernig félagslegar staðreyndir og kenningar móta samfélagið og daglegt líf
  • greina og leggja mat á ójöfnuð í mismunandi samfélögum, bæði á Íslandi og í alþjóðlegu samhengi
  • nota félagsfræðilegar kenningar til að skoða hvernig menning og samfélagsgerð mótar hegðun einstaklinga
  • beita gagnrýnni hugsun til að greina félagslegar goðsagnir, staðalmyndir og áhrif þeirra á sjálfsmynd og samfélag
  • beita félagsfræðilegum kenningum til að útskýra hvernig samskipti og félagsmótun móta sjálfsmynd og félagslega hegðun
  • skilja, greina og rökræða áhrif hnattrænnar hugsunar á daglegt líf og menningartengsl á milli landa
  • beita félagsfræðilegri þekkingu til að móta eigin skoðanir og leggja fram lausnir á félagslegum áskorunum

Grunnþættir menntunar

Grunnþættir menntunar fléttast inn í áfangann með áherslu á félagsfræðilegt innsæi, gagnrýna hugsun og hæfni til að tengja persónuleg viðfangsefni við stærri samfélagsleg mynstur. Nemendur vinna með helstu kenningar félagsfræðinnar og greina félagslegar staðreyndir, stofnanir, lagskiptingu, kynhlutverk, hnattræn tengsl og áhrif samfélagsins á sjálfsmynd og daglegt líf. Áfanginn styður sérstaklega við læsi, lýðræði og mannréttindi, jafnrétti og félagslega sjálfbærni, þar sem nemendur læra að greina ójöfnuð, staðalmyndir, félagslegar goðsagnir og samfélagslegar áskoranir út frá ólíkum sjónarhornum. Með umræðum, dæmavinnu, dægurmenningu, kvikmyndum og sjónvarpsþáttum fá nemendur tækifæri til að efla röksemdafærslu og sköpun og taka upplýsta afstöðu.